Vurige flamenco in Córdoba

Córdoba. Bij die naam alleen al denk je aan verzengende hitte, eeuwenoude geschiedenis en een explosie van kleuren. Dit is de perfecte plek om ons, al is het maar voor één dag, onder te dompelen in de onweerstaanbare charme van Andalusië. We kennen de verhalen over de Mezquita, de verborgen patio’s en de wirwar van steegjes, maar wat we hier gaan beleven, overtreft al onze verwachtingen.

Dit is het hart van Andalusië. Een bezoek aan deze voormalige hoofdstad van het kalifaat voelt als een tijdreis. Vanaf de camperplaats aan de rand van het centrum wandelen we door smalle steegjes en over intieme pleintjes. Eindelijk zijn we in de stad die al zo lang op ons verlanglijstje stond. 

Zodra we op weg zijn naar het historisch centrum en vallen we van de ene verbazing in de andere. Geen moment hebben we het gevoel dat we in een van de grootste steden van Spanje lopen. Eindeloos dwalen we door smalle straatjes met de meest uiteenlopende winkeltjes en eettentjes. Alles ziet er even lieflijk uit.

Lekkerste churros ooit

Bij een kleine kiosk kopen we voor een paar euro de lekkerste churros die we ooit hebben gegeten. Vol bewondering kijken we naar de mevrouw die het deeg in het vet laat glijden met een handigheid die jarenlange ervaring verraadt. Hier geen geavanceerde machine, maar puur handwerk. En dat proeven we.

In tegenstelling tot veel andere Spaanse steden zijn op veel plaatsen de auto’s uit het straatbeeld verbannen. Wel moeten we een enkele keer plaatsmaken voor een koets die toeristen vervoert door het labyrint van smalle straten. Natuurlijk zijn er tal van winkels met toeristische artikelen, maar dat past, vinden we, bij een stad als Cordoba.

Romeinse brug en de Judería

Na onze eerste kennismaking met Cordoba wandelen wij verder naar de Puente Romano. Deze Romeinse brug ligt over de rivier de Guadalquivir. Zodra onze voeten de oude, verweerde stenen raken, voelt het alsof wij letterlijk een stap terug in de tijd zetten.

Vanaf het midden van de brug ontvouwt zich het mooiste panorama van de stad: de torens en witte huizen schitteren fel tegen de staalblauwe lucht, met de koepel van de Mezquita als onmiskenbaar, trots middelpunt. Wij bewonderen de Torre de la Calahorra en nemen ons voor vanavond opnieuw over de brug te wandelen.

Córdoba’s verborgen schatten, de patio’s

Córdoba’s beroemdste geheim schuilt achter dikke deuren: de wereldberoemde patio’s. Hoewel je er gemakkelijk aan voorbijloopt. In Córdoba ben je pas echt geweest als je een paar patio’s hebt bezocht.

Geraniums en bougainville slingeren in een vrolijke wanorde langs de witgekalkte muren. Fonteinen murmelen zacht en de geur van late bloesem hangt in de lucht. Op de patio’s hangt een serene rust die is gelardeerd met talloze oogstrelende kleuren.

Tijdens het jaarlijkse Concurso de Patios, dat traditioneel in mei plaatsvindt, stellen bewoners hun privé-oases open voor het publiek. Inmiddels is het een UNESCO-traditie geworden. Buiten deze periode zijn er ook patio’s die je tegen een kleine vergoeding kunt bezoeken, bijvoorbeeld in de wijk San Basilio of het Palacio de Viana.

Na het frisse groen van de patio’s verliezen we ons opnieuw in de smalle, kronkelende straatjes van de oude stad, de Judería (Joodse wijk). Witte gevels schitteren in de zon, rijkelijk versierd sierlijke smeedijzeren balkons. Sommige steegjes zijn zo smal dat we bijna beide muren tegelijk kunnen aanraken.

Het beroemdste straatje van allemaal, de Calleja de las Flores, maakt zijn naam meer dan waar. Vanaf het eindpunt staat de toren van de Mezquita perfect ingelijst door bloemen en witte muren.

Mezquita-Catedral, eeuwenoud vakmanschap

Dan komen we bij wat zeker een van de hoogtepunten van ons bezoek zal worden: de Mezquita-Catedral. Zodra wij door de zware deuren stappen, overvalt ons een heilige, bijna tastbare stilte. Die dwingt ons om op de rem te trappen en alles in ons op te nemen. Hier schieten alle superlatieven te kort.

Rode en witte bogen lijken zich eindeloos uit te strekken, gedragen door ranke marmeren zuilen. Bij elkaar vormen ze een ondoordringbaar, hypnotiserend schouwspel van licht, kleur en schaduw. Terwijl wij tussen de pilaren door dwalen, wordt de geschiedenis van dit eeuwenoude bouwwerk tastbaar.

Córdoba, grandeur van twee werelden

Midden in en op deze voormalige moskee, een staaltje Moorse architectuur dat zijn weerga nauwelijks kent, staat de christelijke kathedraal. Het contrast is verbijsterend, maar op een vreemde manier ook harmonieus: de grandeur van twee werelden die elkaar ontmoeten. Dit unieke architectonische meesterwerk belichaamt de botsing én de samensmelting van de Moorse en christelijke geschiedenis.

Om alle indrukken te verwerken en de ongrijpbare kracht van dit monumentale bouwwerk op ons te laten inwerken, zoeken we een rustig plekje. We laten onze blik over de muren en bogen glijden, we volgen de sierlijke lijnen en we kijken gefascineerd naar de details.

Dit samenspel van ingewikkelde patronen valt nauwelijks te beschrijven. In deze verhalen komen religie, verovering en devotie samen met het ongekende vakmanschap van de bouwmeesters. Boek hier een toegangsbewijs als je lange wachtrijen wilt vermijden.

Flamenco, vurige finale

Na ons bezoek aan de Mezquita nemen we uitgebreid de tijd om alle indrukken te verwerken. Veel tijd hebben we niet, want er wacht later op de avond nog een temperamentvolle kennismaking met een ander element dat diep verankerd is in de Andalusische cultuur.

Bij een uitgebreid diner raken we niet uitgepraat over de charme van Córdoba. Naast de culinaire geneugten die ons worden voorgeschoteld, waaronder de rabo de toro (ossenstaart), maken we ook kennis met een kenmerkend facet van Andalusië: de taal.

Van de enthousiaste ober die ons met veel verve bedient, leren we de geheimen van het onvervalste Andalusisch: heel snel praten. En een deel van de woorden inslikken. Nee, met onze intensieve Duolingo-studie komen we hier niet veel verder. Dat zorgt  echter in geen enkel opzicht voor een domper. Integendeel.

Zang, dans en muziek

Terwijl de duisternis langzaam bezit neemt van de stad, sluiten wij de dag na een voortreffelijk diner af in flamenco tablao El Cardinal. Op een binnenplaats met slechts een paar rijen stoelen is een podium gebouwd. Met spanning wachten we op de komst van de muzikanten en danseressen. 

Zodra het licht dimt, klinken de eerste, scherpe tonen van de gitaar. Rauwe klanken van de zangeres vullen de ruimte. Als de eerste danseres opkomt, is haar energie in de zaal haast tastbaar. Haar hakken stampen in een opzwepend ritme op de houten vloer, haar armen bewegen sierlijk. 

Haar blik is intens en doordringend. Hier voelen we het vuur en de passie die zo verweven zijn met de cultuur van de gitanos. Deze explosie van kracht en expressie beneemt ons bijna de adem. Flamenco is niet zomaar een voorstelling, het is een samenspel van emotie, beweging, zang, dans en muziek. Trots, pijn en vreugde hoor je in elke noot, zie je in iedere beweging.

Eerder bezochten we in Madrid een flamenco tablao. Ook toen werden we getroffen door de passie, de diende, van de dansers. Geloof ons, een bezoek aan Córdoba is niet compleet zonder de flamenco te beleven. Boek hier je ticket.

Córdoba verovert je hart

Als we later op de avond nog een wandeling naar de brug maken, laten we belevenissen van deze dag op ons inwerken. Córdoba heeft ons in alle opzichten betoverd. Deze stad hebben we niet bezocht, maar beleefd. Van de immense Mezquita tot de serene patio’s, van de eeuwenoude brug tot de vurige flamenco: elk moment heeft een onuitwisbare indruk achtergelaten.

Ons dringende advies aan iedereen die Córdoba wil leren kennen: neem de tijd. Raak verdwaald, slenter door het doolhof van steegjes, gluur achter de deuren, ruik de geuren en luister naar de geluiden van deze trotse stad. Córdoba geeft zich niet in één oogopslag prijs, maar wie de moeite neemt om te ontdekken, wordt rijkelijk beloond. Wij komen terug.

Córdoba, geschiedenis in het kort

Córdoba was in de 10e eeuw, tijdens het Moorse kalifaat, de grootste stad van Europa en een centrum van cultuur, wetenschap en tolerantie. Terwijl de rest van Europa was ondergedompeld in de middeleeuwse duisternis bloeide Córdoba. Daar kwam een abrupt einde aan toen in 1236, tijdens de Reconquesta, de stad werd veroverd door de christelijke koningen.

Hiermee komt bijna een einde aan onze reis door Andalusië. In het laatste deel (verschijnt binnenkort) blikken we terug op onze onvergetelijke tocht langs de pueblos blancos, de ontmoeting met de berberapen in Gibraltar en de kennismaking met de Andalusische cultuur.